KULTURNO ISTORIJSKI SPOMENICI

Kulturno istorijski spomenici

Objavi na Facebook profilu

Spomenik Njegošu, prvi u svijetu, podignut je u Trebinju 1934. godine. Projektovao ga je arhitekta Brašovan, a statua je djelo kipara Tome Rosandića. Preko puta Njegoševog spomenika nalazi se spomenik Jovanu Dučiću, u neposrednoj blizini su figure lavova na ulasku u gradski park, kao i figura Jelene Anžujske na zidinama starog grada, koje su poklon Dučića rodnom gradu. U centru grada se nalaze i spomenici iz I i II svjetskog rata, te Spomenik braniocima Trebinja 1991-1996.

 

Perovića (Arslanagića) most Arslanagića most je kao zadužbinu za svog poginulog sina u borbi sa Mlečanima izgradio Mehmed-paša Sokolović 1574. godine, za vrijeme turske okupacije. Kada su Turci 1687. godine potisnuti iz Herceg Novog, mnoge turske porodice su se iz ovog grada doselile u Trebinje. Među njima je bio i izvjesni Arslan-aga. On je dobio posjede istočno od Trebinja: na Zupcima, Necvjeću i Jasenu, te pravo da naplaćuje mostarinu preko mosta na Trebišnjici. Po njemu se, od tada, most naziva Arslanagića most. Izgradnjom hidroenergetskog sistema na Trebišnjici Arslanagića most se našao 1965. godine pod vodom akumulacionog jezera. Po zahtjevu Zavoda za zaštitu spomenika kulture most je demontiran i prenesen nizvodno 1966. godine prilikom pražnjenja akumulacije. Nova lokacija Arslanagića mosta je između naselja Gradina (na desnoj obali rijeke) i naselja Police (na lijevoj obali). Od 1993. most se naziva i Perovića most.

 

Saborni hram Svetog Preobraženja (kraj XIX vijeka) Saborna crkva Preobraženja Gospodnjeg građena je od 1888. do 1908. godine. Nalazi se u centru grada. Ikonostas u crkvi Sv. Preobraženja radio je poznati crnogorski umjetnik Marko Gregović, a pomagao mu je Atanasije Popović. Pored crkve izgrađen je eparhijski dom sa bibliotekom. U sastavu hrama djeluje hor Svetog Vasilija Ostroškog i folklorno društvo.

 

Katolička katedrala rođenja Blažene Djevice Marije (kraj XIX vijeka) Godine 1984. proslavljena je hiljadugodišnjica postojanja trebinjsko-mrkanske biskupije, čiji prvi spomen nalazimo u buli Benedikta VIII (1012–1024), izdatoj 27. septembra 1022. godine. Tokom svog dugog postojanja biskupija je prolazila kroz razne teškoće čiji su uzroci bili politički i društveni faktori. Godine 1984, 31. maja, mala crkva u čast rođenja Blažene djevice Marije u Trebinju proglašena je katedralom.

 

Osman-pašina džamija Ova je džamija locirana u Starom gradu (Kastelu), nedaleko od glavne (zapadne) kapije i gradskih bedema. Građena je od tesanog kamena i pokrivena četverostrešnjim krovom u imitaciji kupole pod eternitom. Uz desni zid podignuta je kamena munara oktogonalnog oblika, visoka 16. metara i bila je jedna od najljepših u hercegovini. Sagrađena je 1726. godine i zadužbina je Osman-paše Resulbegovića. Graditelji su bili dubrovački majstori. U njezinoj gradnji ima elemenata mediteranske arhitekture. Slovi kao najprostranija džamija u Hercegovini. Za vrijeme poslednjeg rata džamija je srušena. Kamen temeljac za obnavljanje je postavljen 5. maja 2001. Džamija je svečano otvorena 15. jula 2005. godine. Današnja Osman-pašina džamija je autentična onoj koja je srušena i po dimenzijama i materijalima koji su korišteni u njezinoj gradnji.

 

Crkva Sv. Klimenta (XV vijek) Crkva Sv. Klimenta, u narodu poznata kao Klimentica, tipična mediteranska srednjovjekovna crkvica od kamena, nalazi se na desnoj obali rijeke Trebišnjice, u selu Mostaći. Smatra se jednom od najstarijih crkvi u našem kraju. Ova crkva zanimljiva je zbog svog živopisa kojim su ukrašene sve zidne površine od vrha do dna. Dekoracija ove crkve, zajedno sa drugim značajnim crkvama iz perioda turske okupacije naših krajeva, ima prije svega veliku vrijednost kao kulturno-istorijski spomenik.

 

Crkva Sv. Arhanđela (XVI vijek) U selu Aranđelovo kod Lastve, istočno od Trebinja, nalazi se crkva povećena Sv. arhanđelu Mihajlu. Mada o njenoj gradnji nema preciznijih podataka, pretpostavlja se da je sagrađena krajem XVI ili početkom XVII vijeka.

 

Crkva svetog Ilije u selu Mesari Crkva Svetog Ilije se nalazi na vrhu Ilijinog brda (Ilijina glavica) u selu Mesari, sjeverno od magistralnog puta Trebinje - Mostar. Smještena je na obodu Popovog polja, 20 kilometara zapadno od Trebinja. Crkva Svetog Ilije je trikonhos, koji je više puta prepravljan. Posljednji put, prema natpisu na arhitravnoj gredi, bilo je to 1897. godine. Ova crkva ima preromanički stilski karakter, te se smatra da je vjerovatno i prvobitna crkva sagrađena u periodu od IX do XI vijeka. Spada među najstarije građevine u Hercegovini. Crkva Svetog Ilije sa praistorijskom grobnom gomilom (tumulusom) i nekropolom sa stećcima u Mesarima proglašena za nacionalni spomenik BiH 2008. godine.

 

Utvrda - Strač Trebinje je okruženo nekadašnjim Austrijskim vojnim utvrđenjima. Jedno od njih, priča kaže drugo po veličini na Balkanu je utvrđenje Strač poviše Trebinja. Strač se nalazi jugoistočno od Trebinja, a do njega je moguće doći i automobilom starim austrijskim putem koji vodi od brda Crkvina prema selu Rapti, a onda desno od Rapti na oko 2 km sakriva se na samom vrhu brda čudo graditeljstva za ona ali i za ova vremena. Priča se da je Strač posjedovao 365 prostorija, u zidovima koji su debeli preko jedan metar i više. Sve prostorije su bile međusobno povezane, imale su sistem dotoka svježeg zraka i riješeno vodosnabdijevanje kišnicom u ogromnim kapitažama urađenim u okviru utvrđenja. Na vrhu utvrđenja nalaze se željezne kupole čija je debljina zida preko 30 cm. Sa samog utvrđenja puca predivan pogled ka Zubcima, Petrovu polju, Trebinjskoj šumi, Trebinju i dalje. Strač je nažalost dosta oštećen poslije Drugog svjtskog rata.

 

Brankovića kula Pretpostavlja se da je staro i prvo Trebinje bilo smješteno od crkve kod rijeke pa do vrha Crkvine koja dominira tim dijelom. Sama kula Brankovića je smještena u tom lokalitetu. Logika kaže da je nemoguće da je kula stražara smještena daleko od naselja, u ovom slučaju samog Trebinja. Iako ni jedan kasniji podatak ne precizira gdje je bio centar ovog područja može se sa sigurnošću reći da je kula Brankovića imala vrlo važnu ulogu u tom starom Trebinju.
Brankovići su bili stara i ugledna porodica, koji su živjeli i radili u vrijeme najvećeg uspona Srpske države, u doba kralja Milutina i Stefana Dečanskog, u vrijeme kralja i cara Dušana. Bili su na istorijskoj pozornici od prve polovine XIV do prve polovine XVI vijeka. U muzeju u Sank Petersburgu se čuva pojas sa izvezenim imenom
Branko i Lavom kao simbolom kuće Brankovića. Vuk je najmlađi Brankov sin. Rođen je 1345. godine. U vrijeme raspada Srpskog carstva povukao se na Kosovo.
Kula Branovića u Policama predstavlja jedan od starijih i malo poznatih spomenika naše prošlosti. Ima mišljenja da ova kula koja dominira područjem koje stanovnici i danas zovu Brankovina nije pripadala Brankovićima da je grčka ili turska. Ipak s obzirom na istorijske podatke i postojanje Mladena rodonačelnika porodice Brankovića koji je 1323. godine bio gospodar Trebinja, te njegova sina Branka, pobija ove tvrdnje te se sa sigurnošću može reći da je kula Brankovića zaista pripadala Brankovićima.

 

Rimski most Vučija Rimski most na Vučiji je velika tajnost kao i svi stari mostovi čiju gradnju pripisujemo turcima ili austrijancima ili pak rimljanima. Rimski most na Vučiji je najinteresantniji i izgleda najstariji. Vjerovatno je rađen kad i Lastvanske kule. Stari most na Sušici na Vučiji, nalazi se između dvije velike stjene i spaja dva strma dijela ispod rijeke. Most se nekada zvao Stari most, Grčki most, most na Sušici, a stanovnici izvan Vučije zovu ga još i Vučijanski most. On je građen od tesanog kamena, a gornji lukovi od sige. Nasvođenje od sige je sastavljeno polukružnim lukovima, tako da je vrlo lijep dojam i uklapa se u prirodni ambijent. Ovuda je za vrijeme rimljana prolazio jedan drum od Dubrovnika za Crnu Goru. Za ovaj most se smatra da je građen u XIII vijeku. Postoji legenda da je za vrijeme kraljice Kuljače postojao isti takav most na Zaslapnici, niže od ovoga 200 m, te da su ga odnijele nabujale vode.

 

Mičevac kod Trebinja Stari grad Mičevac se nalazio u Trebinjskoj župi na desnoj obali rijeke Trebišnjice. Ne zna se kada je podignut ali, kako predanje kaže, podigao ga je vojvoda Mičeta, pa je po osnivaču i dobio ime. Prema Lukariju, dubrovačkom hroničaru, Mičevac se prvi put spominje kao utvrda 1042. godine. Najznačajniju ulogu je igrao dok se nalazio u rukama Pavlovića, herceg Stjepana i njegovog sina Vladislava, da bi poslije žestokog otpora 1466. godine pao, zajedno sa Trebinjem, pod tursku vlast.

 

Klobuk (na granici sa Crnom Gorom) Klobuk se nalazi na samoj granici Hercegovine sa Crnom Gorom. Ovo mjesto je bilo poprište velikih svjetskih istorijskih zbivanja u proteklih nekoliko vijekova. Istoimeni stari grad – tvrđava, najstariji je na prostorima BiH, a pod njegove zidove stizale su i Napoleonove trupe. Osnovan je u IX vijeku, od kada je u kontinuitetu u sastavu srpske srednjovjekovne države. U starom gradu Klobuku su i grobovi kosovskih junaka, a zbog žestokog otpora Turcima neki istoričari ga nazivaju i srpskom Masadom. Danas se tu nalaze samo ostaci bedema iz turskog perioda kada je ovaj grad konačno zauzela i razorila Austrougarska.

Trebinje na Guglu:

Dobro došli u Trebinje

Trebinje je drugi po veličini grad u Hercegovini i administrativno privredni centar istočne Hercegovine. Nalazi se na krajnjem jugu entiteta Republika Srpska (BiH). Ima nešto manje od 40.000 stanovnika. Smješten je na rijeci Trebišnjici, ispod planine Leotar, na nadmorskoj visini od 270 metara. Za Trebinje se kaže da je grad sunca i platana. Danas se smatra jednim od najljepših gradova u Bosni i Hercegovini.

Coordinates: 42°7112′N 18°3425′E

Latitude: 42.711200000000010000

Longitude: 18.342499999999972000

Location: Trebinje within Republic of Srpska; Bosnia and Herzegovina