Srbija je po Indeksu percepcije korupcije (Corruption Perception Index – CPI) za 2025. godinu zauzela 116. poziciju, među ukupno 182 zemlje i teritorije u svetu, što je njen najgori plasman u poslednje dvije decenije, saopštila je jutros organizacija Transparentnost Srbija.
Srbija je na ovogodišnjoj listi globalne organizacije “Transparency International”, na skali od nula (izuzetno korumpirane) do 100 (veoma “čiste”) ostvarila skor 33, što je za dva poena niže nego prethodne godine, i ujedno najlošiji plasman od 2004. godine.
Ocjena Srbije je devet poena ispod globalnog prosjeka, a 29 poena niža od proseka Evropske unije.
Pozicija Srbije je, kako je navela Transparentnost Srbija, za čak 45 mjesta lošija od najbolje pozicije zabiježene prije 10 godina, a prvi put je najlošije ocijenjena među zemljama regiona.
Srbija je tako prvi put iza Bosne i Hercegovine (34), a u cijeloj Evropi iza nje su samo Bjelorusija (31), Turska (31) i Rusija (22).
Na vrhu globalne liste su Danska (89) i Finska (88), a na samom dnu Somalija (9) i Južni Sudan (9).
U regionalnom saopštenju Transparency International se navodi da slabe institucije i nazadovanje demokratije pogoduju korupciji i ograničavaju prostor za rad civilnog društva.
Prema ocjeni TI, u nekoliko zemalja Zapadnog Balkana, nedovoljno postupanje pravosuđa je jedna od glavnih prepreka uspješnoj borbi protiv korupcije, dok i pored toga sudije i tužioci postaju meta napada od strane drugih organa vlasti.
Kao ilustracija ove pojave, za Srbiju se navode dešavanja u vezi sa Tužilaštvom za organizovani kriminal: „Nakon istrage navodnih zloupotreba članova vlade, Tužilaštvo za organizovani kriminal u Srbiji suočava se sa sve većim pritiskom, uključujući vladine kampanje blaćenja, ometanje policijske saradnje i zakonske promjene koje slabe
njegovu sposobnost da istražuje organizovani kriminal i korupciju na visokom nivou“.
U regionalnom izveštaju se ukazuje i na netransparentno odlučivanje u vezi sa vrijednim javnim i privatnim investicijama, i kao jedan od primjera navodi slučaj „Generalštab“, gde je Vlada Srbije, bez primene kompetitivnih procedura potpisala tajni ugovor sa stranim investitorom i nezakonito ukinula zaštitu spomenika kulture, kako bi na tom mjestu bio izgrađen luksuzni hotel.
U globalnom saopštenju TI iskazana je zabrinutost zbog pogoršanja stanja širom sveta i porasta korupcije, čak i u stabilnim demokratskim društvima.
Podsjeća se da su 2025. godinu obilježili antikorupcijski protesti mladih, (generacije Z), većinom u zemljama koje su u donjoj polovini CPI tabele i čiji su indeksi stagnirali ili padali prethodnih godina.
„Korupcija nije neizbježna. Naša istraživanja i iskustvo globalnog pokreta za borbu protiv korupcije pokazuju da postoje mehanizmi kako da se vlast drži odgovornom za opšte dobro, od demokratskih procesa i nezavisnog nadzora do slobodnog i otvorenog civilnog društva. U vreme kada vidimo opasno nepoštovanje međunarodnih normi od strane nekih država, pozivamo vlade i lidere da djeluju sa integritetom i ispunjavaju svoje dužnosti kako bi
obezbijedili bolju budućnost ljudima širom svijeta“, izjavio je Fransoa Valerijan, predsednik TI izjavio je povodom predstavljanja CPI 2025.
