Grad Trebinje
Republika Srpska

RSE provjerila Dodikove tvrdnje o blagostanju u Srpskoj

Republika Srpska (RS) nije zemlja, nikako nije ni najmanje zadužena u regionu, a nije ni bez gladnih. Samo po sebi to podrazumeva da ovaj entitet Bosne i Hercegovine (BiH) svakako nije bez socijalnih izazova.

Suprotne teze izneo je Milorad Dodik, član Predsjedništva BiH i lider vodeće partije u Republici Srpskoj ,Saveza nezavisnih socijaldemorata, (SNSD), na pres-konferenciji u Istočnom Sarajevu 24. avgusta, nakon završene sjednice Predsjedništva.

Radio Slobodna Evropa (RSE) je provjerio da li su tačne Dodikove izjave.

‘Republika Srpska najmanje zadužena zemlja’

Netačno.

Republika Srpska nije zemlja.

U Ustavu BiH, Republika Srpska (RS) je ustavna kategorija koja je međunarodno priznata u okviru svojih granica. Predstavlja jedan od dva njena entiteta.

‘Zaduženost’

“Ukupan dug Republike Srpske je 43 odsto domaćeg (bruto) proizvoda (BDP), a javni dug ispod 35 posto, što govori o tome da smo mi jedna od najmanje zaduženih zemalja na ovim prostorima.”

Netačno.

Entitetska ministrica finansija Zora Vidović je 22. juna ove godine na sjednici Skupštine Republike Srpske iznijela podatke koji se razlikuju od Dodikove izjave.

“Stanje ukupnog duga Republike Srpske iznosi 6,162 milijarde KM (3,143 milijarde evra), odnosno 50,13 odsto bruto domaćeg proizvoda koji je u 2021. godini iznosio 12,293 milijarde KM (6,271 milijardi evra).”

Prema procjeni Agencije za statistiku BiH iz sredine prošle godine, u RS živi 1.128.309 stanovnika. To znači da je dug po glavi stanovnika veći od 5.000 maraka (2.500 evra).

Dug po glavi stanovnika u drugom entitetu Federaciji BiH iznosi oko 2.800 maraka (1.400 evra), u kojoj prema procjenama Agencije za statistiku živi 2.168.602.stanovnika.

‘U Republici Srpskoj nema gladnih’

“U Republici Srpskoj nema gladnih. To je laž. To je apsolutna laž. Ima ljudi koji su u stanju socijalne potrebe, ali oni nisu gladni.”

Netačno. 

U Republici Srpskoj djeluje 15 javnih kuhinja u kojima se hrani oko 3.500 korisnika.

Iz Udruženja građana “Mozaik prijateljstva” u Banjaluci dnevno pripreme oko 700 obroka.

Ističu da vikendom bude i više od 1.000 obroka, jer tada pakete sa hranom dostavljaju i onima koji ne mogu fizički da dođu do javne kuhinje.

“Među korisnicima najviše je starih lica i penzionera, te nezaposlenih lica srednjih godina koje nemaju od čega da žive i traže spas u javnim kuhinjama”, istakli su iz “Mozaik prijateljstva”.

Posljednje pokazatelje relativnog siromaštva u BiH objavila je u novembru prošle godine Agencija za statistiku BiH (BHAS), a podaci se odnose na 2015. godinu.

Prema tim podacima, u Republici Srpskoj je 17,4 odsto domaćinstava siromašno, dok je 9,8 odsto domaćinstava na granici siromaštva. Kada su u pitanju pojedinci, stopa siromaštva iznosi 16,4 odsto.

Ekonomista Zoran Pavlović ističe kako relevantne statistike o stopi siromaštva i broju gladnih u BiH i u njenim entitetima nema već sedam godina. Pojašnjava da postoje tri kategorije gladnih ljudi.

“Oni koji apsolutno ne mogu doći do toplog obroka, a to su ljudi koji idu u javne kuhinje. Onda imamo ljude koji preskaču jedan obrok da bi bilo šta uštedjeli, jer imaju minimalne ili skoro nikakve prihode. Treća kategorija ljudi su oni koji moraju da rade najmanje dva posla da bi uopšte mogla da ishrane porodicu”, kaže Pavlović.

Posebno ugrožene kategorije na granici siromaštva ili u siromaštvu su penzioneri, oni koji žive od socijalnih davanja te demobilisani borci.

“Većina njih je narušenog zdravstvenog stanja i ne mogu da zarade. Tako da kada plate lijekove koji su im potrebni da bi preživjeli dolaze u novi problem, a to je da se prehrane i onda su primorani da idu u javne kuhinje”, ističe Pavlović.

Prosječna penzija u odnosu na 2015. porasla je tek za 130 KM (65 evra). U 2015. iznosila je oko 340 maraka (170 evra), dok je trenutni iznos prosječne penzije 474 marke (237 evra).

U Republici Srpskoj ima 273.000 penzionera, a njihove penzije pokrivaju doprinosi koji se uplaćuju za oko 284.000 radnika.

‘Republika Srpska nema socijalnih izazova’

“Republika Srpska dobro stoji, i ja sam potpuno spreman da sa svim ljudima tu argumentaciju pronesem i iznesem. U Republici Srpskoj nema socijalnih izazova.”

Netačno.

U Republici Srpskoj trenutno ima 273.000 penzionera i 284.000 radnika. Nezaposlenih je 71.900.

Prema posljednjem popisu stanovništva 2013. godine, u Republici Srpskoj je živjelo 1. 170. 000 stanovnika.

Republički zavod za statistiku Republike Srpske je prošle godine procijenio da u Republici Srpskoj živi trenutno 1.128.000 stanovnika.

“Kada vidimo problem sa ljudima koji su na birou za zapošljavanje bez posla, sa druge strane hrane se u javnim kuhinjama i sa treće strane preturaju po kontejnerima, onda je jasno da mi imamo vrlo ozbiljne socijalne probleme”, kaže ekonomista Zoran Pavlović.

Pavlović ističe kako je Republici Srpskoj u vrlo ozbiljnim socijalnim problemima, koji se najviše ogledaju u odlasku radno sposobnog stanovništva i čitavih porodica.

“Iz zemlje koja jako dobro stoji, i u kojoj se jako dobro ekonomski živi ljudi ne odlaze. Čak šta više, drugi u nju dolaze da rade i da zarade. Uz to nemamo pronatalitetnu politiku, uprkos negativnom prirodnom priraštaju. Ja bih rekao da je Republika Srpska u jako velikim socijalnim, demografskim i ekonomskim problemima”, smatra Pavlović.

Prema podacima Zavoda za statistiku Republike Srpske, od 2002. godine prirodni priraštaj Republike Srpske je negativan. Stopa prirodnog priraštaja u 2021. godini iznosila je -8,6 promila.

Natalitet označava ukupan broj rođenih za određeno područje u određenom vremenskom intervalu. Izražava se kao ukupan broj rođenih na 1.000 stanovnika određenog područja u toku jedne kalendarske godine.

(RSE) Foto: RSE)

Komentar